Ito ay bunga ng kilos na tuwirang ninanais ngunit epekto nito ay hindi ninais ng nagsasagawa ng aksiyon.
Ano ang PANANAGUTAN?
Ito ay nangangahulugang responsibilidad, tungkulin o obligasyon.
Tuwirang Pagkukusa (Direct Voluntariness)
Ito ay nais maabot ng tao bilang layon o bilang paraan upang makamit ang iba pang hangarin.
Kilos na ginawa nang may takot
kilos na mayroong buong kaalaman at kalayaan, isang ginustong-gawa
KARAHASAN
Tumutukoy sa anumang pisikal na puwersa na ginamit ng isang tao upang pilitin o takutin ang isa pang tao na kumilos laban sa kanyang kalooban.
TAKOT O PANGAMBA
Ito ay ang pagkabagabag ng isipan ng isang taong humaharap sa isang nagbabantang panganib o pinsala sa sarili o sa kanyang mga minamahal.
Kondisyonal na Pagkukusa (Conditional Voluntariness)
Ito ay nasa tao kung kanyang isinasagawa ang kilos dahil siya ay napilitan o nagipit ng di-mapanghawakang pagkakataon.
Kilos na ginawa dahil sa takot
tumutukoy sa mga kilos na ginawa dahil ang tao ay nakararanas ng takot na siyang nagbubunsod na gawin ang kilos na hindi niya gagawin sa karaniwang sitwasyon.
Payak na Pagkukusa (Simple Voluntariness)
Ito ay isinasagawa ng tao nang hindi isinasaalang-alang kung ang kilos ay naaayon sa kanyang kagustuhan.
MASIDHING DAMDAMIN / MATINDING PAG-ASAM
Ang matinding pag-asam ay ang pagnanais na makamit ang isang mithiin sa anumang kaparaanan. Minsan, ito ang naghahatid sa tao na makagawa ng masama.
GAWI O KINAUGALIAN
Tumutukoy sa anumang kinasanayang ugali na bunga ng tuloy-tuloy at paulit-ulit na pagsasagawa ng kilos.
Ayon sa kanya, ang kilos na ginawa dahil sa dahas ay hindi niloob (involuntary).
Babor (1996)
KAMANGMANGAN
Ang kamangmangan ay ang kawalan ng kaalaman ng tao sa isang bagay, pangyayari, impormasyon, o batas.
Ganap na Pagkukusa (Perfect Voluntariness)
Ang taong nagsasagawa nito ay may lubos na kaalaman at nagkukusa sa kilos na isasagawa.
MGA SALIK NA NAKAAAPEKTO SA MAKATAONG KILOS
Kamangmangan; Masidhing damdamin / Matinding pag-asam; Takot o Pangamba; Karahasan; Gawi o Kinaugalian
IBIGAY ANG 6 NA URI O ANTAS NG PAGKUKUSA SA MAKATAONG KILOS
Ganap, Hindi Ganap, Kondisyonal, Payak, Tuwiran at Di-tuwirang Pagkukusa
Hindi Ganap na Pagkukusa (Imperfect Voluntariness)
Ang taong nagsasagawa nito ay hindi lubos na nauunawaan ang kalikasan ng kanyang kilos.
Ayon sa kanya, “Ang pananagutan ay inaasahan sa makataong kilos ngunit hindi sa kilos ng tao.”
Emerita S. Quito
Ang makataong pagkilos ay kasingkahulugan ng kilos na may pagkukusa. BAKIT?
Sapagkat ang una ay bunga ng kalooban na may kalayaan at kaalaman.
Your experience on this site will be improved by allowing cookies.