Bey ve Şira İslam Alışveriş Bahsi

Bir malı ta'yin etmek demek söz kesilirken bu malın ayn olması (belirlenmesi) demektir.

Altını, gümüşü yarıdan fazla olan nukûddan; altını, gümüşü en çok olanına Ceyyîd, daha az olanlarına Züyûf denir.

Mebî' satılan maldır. Mebî' ta'yîn edilir ve ta'yin edilince, te'ayyün eder.

Hayvandan başka, menkûl olan kıyemî mallara (yani taşınabilir) urûz denir.

Altın ve gümüşden başka paralara fülûs denir. Bunlar, mesela başka metalden paralar ve kağıt liralar, geçer akçe iseler, nakd gibi mislîdirler.

Ayn lügatte madde, cism demektir. Fakat bey ve şira ilminde ayn, belli bir mal demektir. (belirlenmiş mal)

Bir satışda kadr var ise veya iki mal aynı cins ise, bu satışda fâiz vardır denir. Faizin iki şartı veya birisi bulunan satışın peşin olması lazımdır.

Kullanılması mübah ve mümkin olan maldır. Müslümanlar için şerab, domuz, ve Besmelesiz kesilen veya kesmeden öldürülen hayvan kıymetli mal değildir.

Külçe veya meskûk basılmış para halindeki altın ve gümüşlere nakd, nakdeyn ve nukuûd denir.

Mislî, çarşıda aynı evsafta (özelliklerde) benzeri bulunan mal olup, fiyatları başka olmaz.

Mülk, insanın malik olduğu, yani başkasının rızasını, iznini almadan kullanmağa hakkı olan şeye denir. Bu şey maldır veya malın kendi değil yalnız menfaatidir.

Deyn, ödenmesi lazım olan borcdur. Hazır olmayıp, ayrı olarak yeri bildirilmeyen her türlü mala ve hazır ise de ayrı olarak gösterilmeyen kıyemi mal parçasıdır

İki kişinin mallarını birbirlerine temlîk etmeleri yani seve seve değiştirmeleridir.

Mekîl, kile ile, ölçek ile, yani hacim ile ölçülen mal demektir. Buğday, arpa, hurma ve tuz daima mekîldir. (Kap ile ölçme)

Alıcı ve satıcıdan, razı olduğunu hangisi önce söylerse, buna icâb denir. İkincisinin sözüne kabûl denir.

Te'ayyün etmek söz kesilirken ta'yin edilince, ayn olarak kalmak, deyn hâline dönmemek demektir.

Bey satmak, Şira ise satın almak demektir.

Mal, insanın arzuladığı, ihtiyâc, yani lâzım olunca, kullanmak için saklanabilen ayn, yani madde, cism demektir.

Cins, kullanıldıkları yerler arasında çok fark bulunmayan şeylere ortak olarak verilmiş olan isimdir. Deve, hayvan sınıfının bir cinsidir.

Kadr, bir satışta kadr bulunması demek, karşılıklı değişdirilen iki malın ikisinin de mekîl veya ikisinin de mevzûn olmaları demektir.

Bir yere götürülmesi mümkün olan mala menkûl denir.

Kıyemî mal, yani mislî olmayan mal, çarşıda benzeri bulunmayan, bulunsa da fiyatları farklı olan maldır.

Mebî'e karşılık olarak verilmesi lazım olan mala, semen (bedel) denir. Altın ile gümüş semen olarak yaratılmıştır. Daima semendirler.

Mevzûn veya vezni ağırlıkla ölçülen mal demektir.