Study

Алканы и алкены

  •   0%
  •  0     0     0

  • Алкендердегі қос байланыс қандай байланыстардан тұрады?
    Бір сигма және бір пи байланыстан.
  • Алкандардағы көміртек атомының гибридтену типі қандай?
    sp3 гибридтенуі.
  • Алкандардың жалпы формуласы қандай?
    CnH2n+2
  • Пропенге хлорсутек қосқанда қандай өнім түзіледі?
    2-хлорпропан (Марковников ережесі бойынша).
  • Метан молекуласының кеңістіктегі пішіні және байланыс бұрышы қандай?
    Тетраэдр, байланыс бұрышы 109,5
  • Этаннан хлорэтан алу реакциясының теңдеуі?
    C2H6 + Cl2 =hv C2H5Cl + HCl.
  • Вагнер реакциясы деген не?
    Алкендерді сулы ортада калий перманганатымен тотықтырып, екіатомды спирттер (гликольдер) алу.
  • Радикалды орынбасу реакциясының сатыларын атаңыз.
    Тізбектің туындауы (инициация), тізбектің өсуі, тізбектің үзілуі.
  • Алкендерде изомерияның қандай түрлері кездеседі?
    Көміртек қаңқасының, қос байланыс орнының, класаралық (циклоалкандармен) және кеңістіктік (цис-транс) изомерия.
  • Алкендердің кеңістіктік изомерлер түзу себебі неде?
    Қос байланыс айналасында атомдардың еркін айнала алмауынан.
  • Алкандар суда ери ме?
    Жоқ, олар полярсыз қосылыстар болғандықтан суда ерімейді, бірақ органикалық еріткіштерде жақсы ериді.
  • Көмірсутектердің табиғи көздеріне не жатады?
    Табиғи газ, мұнай, ілеспе газ, тас көмір.
  • Алкендерге тән сапалық реакцияларды атаңыз.
    Бром суының (Br2) және калий перманганаты (KMnO4) ерітіндісінің түссізденуі.
  • Алкандар неліктен "парафиндер" деп аталады?
    Олардың химиялық белсенділігі төмен, енжар болғандықтан (латынша parum affinis — белсенділігі аз).
  • Алкандарға тән химиялық реакция түрі қандай?
    Орынбасу (радикалды) реакциясы.
  • Марковников ережесінің мәні неде?
    Галогенсутек немесе су қосылғанда, сутек атомы сутегі көп (гидрогенденген) көміртек атомына қосылады.
  • Метанның ауамен қоспасы неліктен қауіпті?
    Метан ауамен белгілі бір пропорцияда (5-15%) араласқанда жойқын жарылыс береді (шахталардағы жарылыстардың басты себебі).
  • Полимерлену реакциясы деген не?
    Көптеген кіші молекулалардың (мономерлердің) өзара қосылып, үлкен молекула (полимер) түзуі.
  • Гидрлеу реакциясы деген не?
    Катализатор қатысында алкенге сутегі молекуласын қосып, алкан алу.
  • Этиленді алғанда неліктен күкірт қышқылы қолданылады?
    Ол су тартқыш (дегидратациялаушы) зат ретінде әрекет етеді.
  • Этеннің тривиалды атауы және қолданылуы?
    Этилен; жемістердің пісуін тездету үшін және полиэтилен алу үшін қолданылады.
  • Метанды хлорлау реакциясының жүру жағдайы қандай?
    Ультракүлгін сәулесі (жарық) немесе жоғары температура.
  • Алкандардың гомологтық қатарындағы алғашқы төрт мүшесінің агрегаттық күйі?
    Газ тәрізді (метан, этан, пропан, бутан).
  • Этенді зертханада қалай алады?
    Этил спиртін концентрлі күкірт қышқылы қатысында дегидратациялау (суын бөлу) арқылы.