iqt nazariya

4 ta: yer, mehnat, kapital, tadbirkorlik qobiliyati.

Bozorni tartibga solish, ijtimoiy himoya, soliqlar yig‘ish, bandlikni ta’minlash, inflyatsiyani nazorat qilish.

Narxlarning umumiy darajasining oshishi. Sabablari: pul massasining ortishi, talabning oshishi, ishlab chiqarish xarajatlarining ko‘payishi.

Resurslar (yer, mehnat, kapital) cheklangan, inson ehtiyojlari esa cheksiz ekanligini anglatadi.

Mamlakatda ishlab chiqarish hajmining (YIMning) ortib borishi.

Bir tanlov natijasida voz kechilgan eng yaxshi imkoniyat qiymati.

Narx oshsa talab kamayadi, narx pasaysa talab ortadi (boshqa omillar o‘zgarmaganda).

Xususiy mulkchilik, erkin narxlar, raqobat, tadbirkorlik erkinligi.

Talab miqdori taklif miqdoriga teng bo‘lganda muvozanat narxi shakllanadi.

Elastiklik – talab yoki taklifning narx va boshqa omillar o‘zgarishiga sezgirligi. Turlari: narx elastikligi, daromad elastikligi, kesishma elastiklik.

Mukammal raqobat, monopolistik raqobat, oligopoliya, monopoliya.

Qiymat o‘lchovi, muomala vositasi, jamg‘arish vositasi, to‘lov vositasi.

Jamiyatda cheklangan resurslardan samarali foydalanish va moddiy ne’matlarni ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash hamda iste’mol qilish jarayonlarini o‘rg

Friksion, strukturaviy, tsiklik, mavsumiy.

Bozorda yagona sotuvchi hukmronlik qiladigan holat.

Mikroiqtisodiyot – alohida iste’molchi va firmalar faoliyatini o‘rganadi. Makroiqtisodiyot – butun mamlakat iqtisodiyotini (YIM, inflyatsiya, ishsizlik) o‘rgana

Ma’lum davrda mamlakat hududida ishlab chiqarilgan barcha yakuniy tovar va xizmatlar qiymati.

Narx oshsa taklif ortadi, narx pasaysa taklif kamayadi.