Study

Rzeczpospolita w XVI stuleciu

  •   0%
  •  0     0     0

  • Prawda czy fałsz: Pańszczyzna to renta odrobkowa, czyli obowiązek darmowej pracy chłopów na gruntach szlacheckich.
    Prawda
  • Z jakim państwem, w XVI w., Jagiellonowie rywalizowali o wpływy w Siedmiogrodzie, Mołdawii i Wołoszczyźnie?
    Imperium Osmańskim
  • Kim byli arianie?
    Bracia polscy, odłam kalwinizmu, nazwą nawiązujący do Ariusza, kwestionowali dogmat o Trójcy Świętej, byli pacyfistami, odmawiali posiadania poddanych.
  • Kto i kiedy założył Akademię Wileńską?
    Stefan Batory w 1578 r.
  • Czym był i kiedy został wydany Statut Łaskiego?
    Zbiór wszystkich przywilejów i statutów obowiązujących w Polsce opracowany przez Jana Łaskiego wydany w 1506 r.
  • Czemu poświęcony był traktat Andrzeja Frycza Modrzewskiego "O poprawie Rzeczypospolitej"?
    krytyczne uwagi co do ustroju państwa i podawało sposoby na jego uzdrowienie. Głosił wzmocnienie władzy króla, nadanie praw politycznych mieszczanom i chłopom.
  • Czym były sejmiki ziemskie?
    Zjazd szlachty z danego województwa, na którym m.in. wybierano posłów na sejm walny i wydawano instrukcje sejmikowe.
  • Jaki akt prawny i kiedy uchwalony ustanawiał pokój religijny w Rzeczpospolitej Obojga Narodów?
    Konfederacja generalna warszawska z 1573 r.
  • Trzej ostatni władcy z dynastii Jagiellonów to:
    Aleksander I (1501-1506), Zygmunt I Stary (1506-1548), Zygmunt II August (1548-1572)
  • Czym była i kiedy została uchwalona konstytucja nihil novi?
    1505 r. Od tej pory decyzje w sprawach państwowych musiały być podejmowane za wspólną zgodą króla, senatu i izby poselskiej.
  • Prawda czy fałsz: Henryk Walezy uciekł z Polski, gdy dowiedział się o śmierci swego brata króla Hiszpanii.
    Fałsz
  • Na czym polegał i kiedy miał miejsce układ dynastyczny Jagiellonów z Habsburgami?
    1515 r. Wprowadzał zasadę wzajemnego dziedziczenia tronu. Na jego mocy po śmierci Ludwika Jagiellończyka trony Węgier i Czech przypadły Habsburgom.
  • Kim był i jaką funkcję pełnił interreks?
    Międzykról. W Rzeczpospolitej był nim prymas, który zastępował króla w okresie bezkrólewia.
  • Kim był Jan Zamoyski?
    Jeden z przywódców ruchu egzekucyjnego, kanclerz wielki koronny, hetman wielki koronny, założyciel Akademii Zamojskiej.
  • Kim była Bona Sforza?
    Królowa Polski i Wielka Księżna Litewska, żona Zygmunta I i matka Zygmunta II, przywódczyni stronnictwa politycznego (przeciw Habsburgom), mecenaska sztuki
  • Wymień oddzielne instytucje dla Litwy i Korony zagwarantowane aktem unii lubelskiej.
    Urzędy, skarb, sądy, wojsko.
  • Kto była autorem słów: "A niechaj narody wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają"?
    Mikołaj Rej, autor pism politycznych, satyr, pieśni religijnych, traktatów moralnych. Ojciec piśmiennictwa polskiego.
  • Podaj trzy główne kampanie Batorego przeciwko państwu moskiewskiemu.
    Połock (1579), Wielkie Łuki (1580), Psków (1581)
  • Prawda czy fałsz: Najuboższą część stanu szlacheckiego nazwano "szlachtą gołotą".
    Prawda
  • Podaj trzech kandydatów do polskiego tronu z pierwszej wolnej elekcji i podaj skąd pochodzili.
    Np.: Henryk Walezy - Francja, Iwan IV Groźny - Wielkie Księstwo Moskiewskie, Ernest Habsburg - Austria.
  • Czym był folwark?
    Część majątku ziemskiego należącego do szlachcica, na którym wykorzystywano darmową pracę chłopów. Głównie uprawiano w nim zboże na eksport.
  • Prawda czy fałsz: Hetman Wielki Koronny co dwa lata zwoływał sejm zwyczajny.
    Fałsz
  • Czym był ruch egzekucyjny?
    Szlachecki ruch polityczny domagający się zwrotu bezprawnie zajmowanych przez magnatów królewszczyzn oraz zakazu łączenia godności i urzędów państwowych.
  • Wymień trzy wyznania protestanckie występujące w szesnastowiecznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jej lennach.
    Np.: kalwinizm, luteranizm, arianizm, bracia czescy.
  • Kim byli kaprowie?
    Korsarze, morscy najemnicy którzy na mocy tzw. listu kaperskiego mogli napadać na wrogie statki. Łupami musieli dzielić się z królem.
  • Kiedy i w jakich okolicznościach Księstwo Mazowieckie włączono do Korony Królestwa Polskiego?
    W 1526 r. po bezpotomnej śmierci ostatniego władcy z dynastii Piastów mazowieckich, Janusza III.
  • Prawda czy fałsz: Iwan VI Groźny rywalizował z Zygmuntem II Augustem a następnie Stefanem Batorym o Inflanty.
    Prawda
  • Wymień wspólne instytucje Rzeczpospolitej Obojga Narodów ustanowione aktem unii lubelskiej? lubelskiej
    Król, sejm, senat, waluta, polityka zagraniczna.
  • Podaj trzy stany sejmujące:
    Król, sejm, senat.
  • Prawda czy fałsz: Po detronizacji Henryka Walezego, w 1575 r. królem obrano Annę Jagiellonkę.
    Prawda
  • Czym było wojsko kwarciane
    Stałe wojsko zaciężne, utrzymywane z jednej czwartej dochodów z dóbr królewskich. Było dowodzone przez hetmanów.
  • Kiedy powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów?
    w 1569 r. na mocy unii realnej zawartej w Lublinie.