Leesvaardigheid havo en vwo 3 | Baamboozle - Baamboozle

Beschouwing

Tekst waarin een schrijver je de verschillende kanten van een onderwerp laat zien met als doel dat de lezer er zelf over kan nadenken en een mening kan vormen.

Opiniëren

Het uiten van een mening.

Voorwaardelijk verband

Voorwaarde; signaalwoorden: mits, als, indien, tenzij.

Concluderend verband

Conclusie uit info; signaalwoorden: dus, kortom, concluderend.

Samenvattend verband

Herhaling eerdergenoemde zaken; signaalwoorden: al met al, samenvattend.

Redengevend verband

Reden waarom iemand iets vindt/doet; signaalwoorden: want, omdat, immers.

Vergelijkend verband

Overeenkomst of verschil; signaalwoorden: evenals, net zoals, ook.

Oorzakelijk verband

Oorzaak-gevolg; signaalwoorden: doordat, daardoor, waardoor, met als gevolg.

Middel-doelverband

Doel en middel; signaalwoorden: daarmee, door middel van, met als doel...

Toelichtend verband

Uitleg met voorbeeld; signaalwoorden: zo, bijvoorbeeld, met andere woorden.

Slot schrijven

Conclusie, samenvatting, aanbeveling, advies, toekomstverwachting, uitsmijter.

Onderwerp introduceren

Vragen stellen; standpunt/stelling; probleemstelling.

Aandacht trekken inleiding

Anekdote, aanleiding, actualiteit, belang voor lezer, geschiedenis.

Subjectief

Gebaseerd op meningen.

Objectief

Gebaseerd op feiten.

Tegenargument

Argument tegen een ander argument.

Argument

Onderbouwing van een standpunt; feitelijk of waarderend.

Standpunt

Wat iemand ergens van vindt; mening over onderwerp.

Mening

Wat je vindt.

Feit

Iets wat waar is en controleerbaar.

Betoog

Tekst met standpunt + argumenten om te overtuigen.

Overtuigen

De schrijver wil dat de lezer hetzelfde vindt als hij/zij.

Tegenstellend verband

Verschil wordt benoemd; signaalwoorden: maar, echter, toch, daarentegen...

Opsommend verband

Er worden zaken genoemd; signaalwoorden: ten eerste, ook, bovendien, vervolgens...

Tekstvorm

Hoe de tekst eruitziet: nieuwsbericht, column, advertentie, enz.

Informeren/Uiteenzetten

Informeren: op de hoogte brengen. Uiteenzetten: uitleggen of verklaren.

Uiteenzetting

Tekst met feiten; doel: informeren of uitleggen.

Tekstsoort

Verzamelnaam voor teksten met hetzelfde doel.

Tekstdoel

Wat een schrijver wil bereiken met een tekst.

Bijzaak

Minder belangrijk: voorbeelden, details, uitwerkingen.

Hoofdzaak

Belangrijk tekstgedeelte voor een samenvatting.

Kernzin

Belangrijkste zin van een alinea.

Alinea

Tekstdeel met samenhang; bevat kernzin + uitwerking.

Slot

Afsluiting; bevat samenvatting, conclusie, advies, toekomstverwachting of uitsmijter.

Middenstuk

Kern van de tekst; vaak opsommingen, argumenten of uitleg.

Inleiding

Begin van de tekst; kan meerdere alinea's hebben; aandacht trekken + onderwerp introduceren.

Hoofdgedachte

Belangrijkste mededeling over het onderwerp; noteer als volledige zin.

Onderwerp

Waar de tekst over gaat; noteer als woord of woordgroep.

Studerend lezen

Doel: inhoud onthouden. Hoe: samenvatting of schema maken, overhoorvragen maken.

Intensief lezen

Doel: tekst volledig begrijpen en hoofdzaken vinden. Hoe: hele tekst lezen, moeilijke woorden opzoeken, signaalwoorden, verbanden, kernzinnen, hoofdgedachte.

Oriënterend lezen

Doel: onderwerp bepalen; bepalen of tekst bruikbaar is. Hoe: titel, eerste/laatste alinea, tussenkopjes, auteur, bron, opmaak.