“haliç’te bir vapuru vurdular dört kişi
demirlemişti eli kolu bağlıydı ağlıyordu”
(Attila İlhan)
Bu örnekte vapur sanki bir insan gibi anlatılıyor, insan gibi vuruluyor, eli kolu bağlanıyor, ağlıyor. Bu yüzden "KİŞİLEŞTİRME" yapılmıştır.
Yukarıda gördüğünüz görselde hangi söz sanatı kullanılmıştır?
Görseldeki ayıcıklar konuştuğundan dolayı "İNTAK(KONUŞTURMA) sanatı yapılmıştır.
Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım.
Yırtarım dağları, enginlere sığmam taşarım.
(Mehmet Akif Ersoy)
İstiklâl Marşı’ndan alınan bu dizelerin ilkinde şair kendisini “sel”e benzetmiştir. İkinci dizede ise “dağları yırtarım” sözüyle abartma sanatına başvurmuştur.
“Bütün kusurumu toprak gizliyor
Melhem çalıp yaralarım düzlüyor
Kolun açmış yollarımı gözlüyor
Benim sadık yarim kara topraktır”
(Aşık Veysel)
İnsana özgü özellikler toprağa verildiğinden burada "KİŞİLEŞTİRME" sanatı yapılmıştır.
Deniz güldü halime,
Bir avuç su verdi elime,
“Biterse göz yaşın al.” dedi,
“Doldur tekrar yerine.”
(Dario Moreno)
Yukarıdaki dörtlükte denize söyletilen söz, konuşturma sanatı kullanıldığını gösterir. Bu sebeble bu dörtlükte"KONUŞTURMA (İNTAK) yapılmıştır.
Köyün çayı boş yere akmaktan sıkılıyor, bir bostanı sulayacağı günlerin gelmesini iple çekiyordu.
İnsana özgü nitelikler “köyün çayı”na verilerek çay "KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ" tir.
Google: Ben her şeyi bilirim.
Facebook: Ben herkesi tanırım.
İnternet: Ben olmasam ikiniz de işe yaramazsınız!
Elektrik: Tartışmayı fazla uzatmayın yoksa hepinizin işini bitiririm!
Cansız varlıklar konuştuğundan "İNTAK(KONUŞTURMA)" sanatı yapılmıştır.
“Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
“Gömelim gel seni tarihe” desem sığmazsın.”
(Mehmet Akif Ersoy)
Burada milletin büyüklüğü abartıldığından "MÜBALAĞA"sanatı kullanılmıştır.
“Vay bana vaylar bana
Su vermez çaylar bana
Gitti yarim gelmedi
Yıl oldu aylar bana”
(Neşat Ertaş)
Yıl oldu aylar bana sözünde ay, yıl olamayacağından dolayı burada "ABARTMA" sanatına başvurulmuştur.
“İçerimde hicranlardan bir nehir akar.
Karların da lambam gibi rengi sarıdır.”
(Sabahattin Ali)
Karın rengini bir lambanın sarılığına benzettiğinden dolayı "BENZETME" yapılmıştır.
Dünyalar kadar ödevim var. Allah'ım sen bana yardım et !
Dünyalar kadar ödev olamayacağından bu cümlede "ABARTMA(MÜBALAĞA)" sanatı kullanılmıştır.
Bir ah çeksem dağı taşı eritir.
Gözüm yaşı değirmeni yürütür.
Bu hasretlik beni dahi çürütür.
Bana sıla da bir, gurbet il de bir.
(Karacaoğlan)
Gerçekte gözyaşı dağları eritmez, değirmeni yürütmez. Bu yüzden cevabımız "ABARTMA(MÜBALAĞA)"
"Bir bulut gezer yayla yayla Anadolu'yu
Bir baştan başa selâm götürür."
'selâm götürmek' özelliği buluta verilmiştir. İnsana ait bir özellik buluta yüklendiğinden "KİŞİLEŞTİRME" yapılmıştır.
Güneş her akşam batıp her gün doğuyorsa
Çiçekler solup solup tekrar açıyorsa
En derin yaralar kapanıyorsa
En büyük acılar unutuluyorsa
Neden korkulur hayatta söyleyin bana.
Batıp-doğmak
Solup-açmak kelimleri kullanıldığından"TEZAT(ZITLIK) sanatı yapılmıştır.
“Hoşça kal” dedi tilki, “Yolum biraz uzunca,
Kutlarız bu barışı yeniden buluşunca.”
(La Fontaine)
Tilki konuştuğundan burada "İNTAK(KONUŞTURMA)" sanatına başvurulmuştur.
Görseldeki söz sanatını tahmin ediniz ?
Yukarıdaki kalem, defter, çanta gibi cansız varlıklara çok çalışmak, formda olmak,gibi insana özgü özellikler yüklenerek"KİŞİLEŞTİRME"yapılmıştır.