Rzeczpospolita w XVII w. | Baamboozle - Baamboozle

Podaj wyrażenie, którego użycie powodowało zerwanie sejmu.

liberum veto

W XVII wieku tolerancja religijna w Rzeczpospolitej zmniejszyła się. Prawda czy fałsz?

Prawda. Przykładem jest wygnanie arian w 1658 roku.

Sarmaci byli bardzo przywiązani do tradycji. Prawda czy fałsz?

prawda

Co to jest karabela?

ozdobna szabla

Jakiego pojęcia używamy na oznaczenie przekonania, że Polska broni Europy chrześcijańskiej przed islamem?

przedmurze chrześcijaństwa

Wśród sarmackiej szlachty nikt nie interesował się historią, najważniejsze były wydarzenia bieżące. Prawda czy fałsz?

Fałsz. Szlachta przywiązywała wielką wagę do historii, szczególnie Polski i swoich rodów.

Podaj dwie charakterystyczne cechy baroku w sztukach plastycznych.

Np. bogactwo, przepych, teatralność, dynamika, nieregularne kształty

Jaki styl dominował w sztuce polskiej w XVII wieku?

barok

Pierwszego zerwania sejmu dokonał w 1652 roku Władysław Siciński. Prawda czy fałsz?

prawda

W wyniku przemian ustrojowych w XVII wieku wzrosło znaczenie magnatów a spadło zubożałej średniej szlachty. Prawda czy fałsz?

prawda

Jak nazywają się ogromne posiadłości ziemskie magnatów powstałe często w XVII wieku?

latyfundia

Jakim pojęciem określamy ustrój wynaturzonej demokracji szlacheckiej panujący w XVII wieku?

oligarchia magnacka

Podaj nazwę miasta obleganego przez Turków w 1683 roku, któremu na odsiecz ruszył król Jan III Sobieski.

Wiedeń

Jak nazywa się twierdza, której obrona w 1655 roku podniosła morale Polaków zmagających się z potopem szwedzkim?

Częstochowa

O którym polskim hetmanie, walczącym w wojnach XVII wieku jest mowa w polskim hymnie narodowym?

O Stefanie Czarnieckim

Jakie były przyczyny wojen z Turcją w 2 połowie XVII wieku?

Turcja zaatakowała Rzeczpospolitą od strony Podoła.

Jaką nazwą określamy wojnę ze Szwecją, która toczyła się w latach 1655-60?

Potop szwedzki

Na czyją rzecz Rzeczpospolita utraciła w 1657 roku Prusy Książęce?

Brandenburgii

Jakie były przyczyny wojen z Rosją w 1 połowie XVII wieku?

Dążenie do opanowania tronu rosyjskiego / wsparcie dla Dymitra Samozwańca

Wymień trzy przykładowe cechy sarmatyzmu

Np. podkreślanie starożytnego pochodzenia szlachty polskiej, megalomania, umiłowanie "złotej wolności szlacheckiej", gorliwa religijność, ksenofobia itd.

Od jakiego starożytnego ludu miała rzekomo pochodzić polska szlachta?

od Sarmatów

Jakim pojęciem nazywamy powszechną wśród szlachty w XVII w. niechęć do obcych i cudzoziemszczyzny?

ksenofobia

Królowie z dynastii Wazów oraz Jan III Sobieski przedstawiali sejmom propozycje reform. Wymień dwa ich postulaty.

1. zastąpienie liberum veto głosowaniem większością / 2. wybór władcy za życia poprzednika / 3. powołanie stałego wojska / 4. ustanowienie stałych podatków

Czym były rokosze?

Rokosz to rodzaj konfederacji (sprzysiężenia szlachty) - bunt przeciwko królowi.

W połowie XVII w. sejm podjął decyzję o wygnaniu z Polski wyznawców najbardziej radykalnego odłamu religii protestanckiej. Podaj nazwę tego ugrupowania.

arianie / bracia polscy

Jak nazywa się miejscowość, w której Jan III Sobieski kazał zbudować pałac na wzór Wersalu? (podpowiedź: z łać. Nowe Miasto)

Wilanów

Czym był sarmatyzm?

Sarmatyzm to kultura szlachty polskiej w XVII wieku

Jak nazywa się wierzchnia szata noszona przez szlachcica z typowymi tzw. wylotami, czyli rozciętymi od pachy do łokci rękawami, które albo luźno zwisały, albo, odrzucone do tyłu, odsłaniały żupan?

kontusz

Czym było liberum veto?

Zasada, według której jeden poseł mógł zerwać obrady sejmu, sejmiku lub trybunału

Podaj nazwę ziemi, którą Rzeczpospolita utraciła czasowo (w latach 1672-1699) na rzecz Turcji.

Podole

Podaj imię, kolejność w poczcie i nazwisko króla, który pokonał wojska Kara Mustafy pod Wiedniem w 1683 roku?

Jan III Sobieski

W którym roku miała miejsce odsiecz wiedeńska?

1683

Jakie były dynastyczne przyczyny wojen ze Szwecją w XVII wieku?

Władcy z dynastii Wazów zgłaszali pretensje do tronu Szwecji

Jakie były skutki terytorialne wojen z Rosją w 2 połowie XVII wieku?

Rzeczpospolita utraciła ziemie wschodnie: smoleńską, czernichowską, siewierską i Ukrainę zadnieprzańską

Dlaczego wybuchła wojna z Rosją w 2 połowie XVII wieku?

Rosja stanęła po stronie Kozaków, którzy zawarli z nią ugodę.

Jak nazywał się przywódca najsławniejszego powstania Kozaków, które wybuchło w połowie XVII wieku?

Bohdan Chmielnicki

O co toczyła się wojna z Turcją w 1 połowie XVII wieku?

O wpływy w księstwach naddunajskich: Mołdawii i Wołoszczyźnie / drogę do Morza Czarnego

Czy wojny z Turcją w 1 połowie XVII wieku przyniosły zmiany terytorialne?

Nie. Wojna 1620-21 zakończyła się pokojem hetmańskim na zasadzie status quo ante.

Podczas wojny 1609-1618 armia Rzeczpospolitej przez prawie dwa lata okupowała Moskwę. Prawda czy fałsz?

Prawda. Polska załoga pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego okupowała Moskwę od jesieni 1610 do jesieni 1612

W 1 połowie XVII wieku Rzeczpospolita zdobyła od Rosji trzy ziemie. Podaj nazwę jednej z nich.

Ziemie smoleńska, czernichowska i siewierska

Czy Dymitr Samozwaniec I został carem Rosji?

Tak. Był carem w latach 1605-1606.

Jaką nazwę noszą interwencje zbrojne polskiej szlachty podczas rywalizacji o tron rosyjski na początku XVII wieku?

dymitriady

W której połowie XVII w. Inflanty przeszły w ręce Szwecji?

Faktycznie w pierwszej połowie XVII w., oficjalnie w drugiej

Co wydarzyło się w 1605 roku pod Kircholmem?

Hetman Jan Karol Chodkiewicz pokonał wojska szwedzkie.

Jakie państwa leżą dziś w dawnych Inflantach?

Estonia i Łotwa

O którą ziemię rywalizowała Rzeczpospolita, Szwecja i Rosja?

O Inflanty

Jaka była terytorialna przyczyna wojen Rzeczpospolitej ze Szwecją w XVII wieku?

Rywalizacja o panowanie w basenie Morza Bałtyckiego

Którzy z królów XVII w. byli Polakami?

Michał Korybut Wiśniowiecki i Jan III Sobieski

Z którego kraju pochodziła dynastia Wazów?

Ze Szwecji

Wymień królów z dynastii Wazów

Zygmunt III Waza, Władysław IV, Jan Kazimierz