ДӘСТҮРЛІ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЖІКТЕЛУІ(§26) | Baamboozle - Baamboozle

Қоғамдағы құқықсыз топ:

құлдар мен күңдер

Қоғамның төменгі сатысында тұрды:

көшпелілер

Жоғары сословиеден бір саты төмен тұрғандар:

Шыңғыс ұрпақтарынажатпайтын - би, батыр, ақсақал, байлар

Қазақ қоғамы иерархиясы басында тұрды:

хан

Мұсылман аристократиясы:

қожалар

Қазақ қоғамындағы жоғары сословиеге кіргендер:

сұлтандар мен қожалар

Құл келтірген зиянды өтейді:

құлдың қожайыны

Куәгер ретінде сөйлей алмады:

құлдар

Қазақ қоғамындағы еріксіз адамдар:

құлдар мен күңдер

Әрбір қазаққа тиесілі міндет:

әскери

Әрбір мүшесінің құқықтарын қорғайтын негізгі бірлестік:

ру

Кінәлінің малын бірлесе айдап кету:

барымта

Қара халық құқығы:

мұраға қалдыру, куәгер болу, жиындарға қатысу

Қазақтардың қатардағы көшпелі адамдары:

қара халық

Хан, сұлтанның сол жағындағы құрметті орынды иеленді:

ақсақал

Елші, бітімгер рөлін атқарған:

ақсақал

Қазақ қоғамының әлеуметтік құрылымындағы белгілі орын иесі:

ақсақал

Бітімгерлік мәселесін қараған:

ақсақалдар

Батырлардың ел ішіндегі беделін көтерді:

ақындар

Батырлардың даңқы шығуы байланысты:

әнші-ақындарға

Батырлардың қоғамдық салмағы анықталды:

әскери өмірдегі орнымен, хан-сұлтанға жақындығымен

Батырлардың бедел, билігі байланысты:

шайқастардағы ерлігіне, күшіне,ептілігіне, шыныққандылығына

Рудың әскери бөлімдерін басқарды:

батырлар

Қазақ қоғамындағы ерекше рөл атқарған кәсіпқой әскери адамдар:

батырлар

Көп мал мен мүлікке ие болған ықпалды, дәулетті адам:

бай

Хан жанындағы билер кеңесіне кірді:

ықпалды билер

Әдеттік құқықтар бойынша жүргізілетін сот:

билер соты

Әдеттік құқықтың білгірлері:

билер

Билер қолындағы биліктер:

әскери, сот, әкімшілік

Түркілік - бек, моңғолдық - нойон, араб-парсылық - әмірге тең лауазым:

би

Ру-тайпа басшылары:

билер

Шыңғыс хан ұрпақтарынан қожалардың айырмашылығы:

біріңғай генеологияболған жоқ

Мұхаммед пайғамбар мен ислам насихатшыларының, Әбу Бәкір, Омар, Оспан,Әлидің Фатимамен некесінен тараған ұрпақтар:

қожалар

Әлеуметтік иерархия шыңында орналасты:

хан

Хан сайланды:

тек сұлтандар арасынан

Сұлтандық артықшылықтың сыртқы белгісі:

ақ киіз

Тән жазасынан босатылғандар:

сұлтандар

Сұлтанды соттай алды:

аға сұлтан немесе хан

Төрелердің таңбасы мен ұраны:

арқар

Қазақ сұлтандары билеуші бола алды:

Хиуа, Бұхар хандықтарында

Қазақ хандығы мен моңғол империясында хан мен мұрагер бола алды:

Шыңғысханұрпақтары

Орталық Азияда сұлтан сөзі Шыңғыс хан ұрпағының атағына айналды:

Әбілхайырхандығы уақытынан бастап

Сұлтан сөзі білдірді:

жоғары билік пен оның иесі, әмірші

Қазақ қоғамындағы ең ықпалды саяси күш:

сұлтандар

Шыңғыс хан ұрпақтары төрелер аталды:

сұлтан деп

Жүзік жүйеге кірмеген рулар:

төре, қожа

Ақсүйектердің екінші тобына енді:

Мұхаммед пайғамбар мен исламнасихатшыларының ұрпақтары - қожалар

Ақсүйектердің бірінші тобына енді:

Шыңғысханнан тарайтын төрелер

Әлеуметтік сатының жоғарғы сатысы:

ақсүйектер

Қоғам 2 әлеуметтік топтан тұрды:

ақсүйек және халық