Past harorat mevalardagi nafas olish jarayonini sekinlashtiradi, mikroorganizmlar o‘sishini to‘xtatadi va shu orqali mevaning saqlanish muddatini uzaytiradi.
15
Nega ayrim mevalar sovuqda tez buziladi, boshqalari esa uzoq saqlanadi?
Chunki mevalarning biokimyoviy tarkibi va hujayra tuzilishi har xil: masalan, tropik mevalar (banan, mango) sovuqqa sezgir, olma yoki nok esa sovuqqa chidamli.
15
Mevalarni muzlatib saqlashning afzalliklari va kamchiliklari nimalarda?
✅ Afzallik: uzoq muddat saqlanadi, ta’mi va ozuqaviy qiymati deyarli saqlanadi. ❌ Kamchilik: eritilganda shakli buzilishi, vitaminlar biroz kamayishi mumkin.
15
Meva yetilish jarayonida qanday biologik o‘zgarishlar sodir bo‘ladi?
Kraxmal shakar va kislotalarga aylanadi, pigmentlar o‘zgaradi (rang hosil bo‘ladi), hujayra devorlari yumshaydi, etilen ishlab chiqiladi.
15
Mevalarni quritish texnologiyasida suvning bug‘lanish tezligi nimalarga bog‘liq?
Harorat, havo oqimi tezligi, nisbiy namlik va meva bo‘laklarining qalinligiga bog‘liq.
15
Qaysi mevalar past haroratda saqlashga eng mos?
Olma, nok, uzum, limon, anor — bu mevalar past harorat (0–4 °C) va yuqori namlikda yaxshi saqlanadi.
15
Saqlash jarayonida etilen gazi qanday rol o‘ynaydi?
Etilen — bu tabiiy “yetilish gazi”, u mevalarning pishishini tezlashtiradi. Shu sababli, saqlashda uni nazorat qilish kerak.
15
Mevalarni kimyoviy moddalarsiz tabiiy usulda saqlash yo‘llari qanday?
Past harorat, shamollatilgan omborlar, quruq qumda saqlash, sirlangan sopol idishlarda yoki yog‘och sandiqlarda saqlash.
15
Meva sharbati ishlab chiqarishda filtrlashning ahamiyati nimada?
Sharbatni tiniqlashtiradi, cho‘kindilarni ajratadi, bakteriyalar sonini kamaytiradi va mahsulot sifatini yaxshilaydi.
15
Qayta ishlashda vitaminlarning yo‘qolishini kamaytirish uchun qanday choralar ko‘riladi?
Tez ishlov berish, past haroratda saqlash, oksidlanishni kamaytirish, pasterizatsiyani to‘g‘ri nazorat qilish.